Masz pytanie?

Historia Instytutu Włókien Naturalnych i Roślin Zielarskich


Historia Instytutu Roślin i Przetworów Zielarskich (IRiPZ)

 

Oddział Roślin Zielarskich zapoczątkował swą działalność w roku 1947 jako Państwowy Instytut Naukowy Leczniczych Surowców Roślinnych z siedzibą w Poznaniu.

Inicjatorem jego utworzenia i jego pierwszym dyrektorem był prof. dr Wacław Strażewicz, wybitny specjalista w zakresie zielarstwa, wykładowca i profesor farmakognozji Uniwersytetu im. S. Batorego w Wilnie i Uniwersytetu Poznańskiego w okresie międzywojennym. Kontynuując tradycję polskiego zielarstwa, a szczególnie osiągnięcia związane z uprawą  ziół i ich zbiorem ze stanu naturalnego, profesor dr Wacław Strażewicz, jeden z organizatorów na Wileńszczyźnie Polskiego Towarzystwa Popierania Produkcji Roślin Leczniczych i przedwojenny działacz Polskiego Komitetu Zielarskiego, był rzecznikiem idei  powołania specjalistycznej jednostki naukowej zajmującej się roślinami leczniczymi i lekami naturalnego pochodzenia, co stanowiło nawiązanie do „Memoriału Polskiego Komitetu Zielarskiego” opublikowanego w roku 1938.

W skład Państwowego Instytutu Naukowego Leczniczych Surowców Roślinnych w początkowym okresie jego działalności wchodziły następujące jednostki organizacyjne:

Dział Hodowli Roślin Leczniczych z ogrodem botanicznym oraz Dział Doświadczeń Terenowych z siedzibami w Plewiskach, Dział Pracowni Naukowo - Badawczych z siedzibą w Poznaniu z pracowniami: Fitochemiczną, Farmakodynamiczną, Technologiczną, Mikroskopową oraz Suszarnictwa i Przechowywania Surowców.

Po przejściu Instytutu z Ministerstwa Zdrowia do Ministerstwa Przemysłu Spożywczego i Skupu, co nastąpiło na początku lat 60-tych, nazwa Instytutu uległa zmianie na Instytut Przemysłu Zielarskiego (w skrócie IPZ), co wiązało się z podporządkowaniem Instytutu Zjednoczeniu Przemysłu Zielarskiego. Od roku 1982 jednostka pozostaje w gestii Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi, w latach 1987 - 2008 jego nazwa brzmiała Instytut Roślin i Przetworów Zielarskich (w skrócie IRiPZ), a od początku 2009 roku w wyniku przekształceń jednostek badawczo-rozwojowych, prowadzonych przez Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi funkcjonuje jako Oddział Roślin Zielarskich Instytutu Włókien Naturalnych i Roślin Zielarskich.

 

Historia Instytutu Włókien Naturalnych (IWN)

 

15 marca 1930 roku Towarzystwo Lniarskie w Wilnie tworzy Lniarską Centralną Stację Doświadczalną (prekursora IWN) - jedną z pierwszych w Europie, a z pewnością pierwszą w Polsce.

Instytut Włókien Naturalnych był kontynuatorem tradycji i osiągnięć ośrodków badawczych połączonych z Lniarskiej Centralnej Stacji Doświadczalnej (LCSD), Centralnej Stacji Doświadczalnej Jedwabnictwa (CSDJ) i Polskiego Instytutu Wełnoznawstwa (PIW) oraz kolejno przekształcanych w Lniarsko-Konopną Centralną Stację Doświadczalną (LKCSD - od 1945 r.), Instytut Przemysłu Włókien Łykowych (IPWŁ - od 1952 r.), Instytut Krajowych Włókien Naturalnych (IKWN - od 1972 r.).

Pierwszym dyrektorem i organizatorem LCSD był prof. dr Janusz Jagmin, profesor Uniwersytetu im. Stefana Batorego w Wilnie. LCSD była pierwszą placówką naukowo-badawczą w Polsce zajmującą się roślinami włóknistymi. W początkowym okresie działalności LCSD posiadała 4 działy: polowy, przerobu technologicznego, laboratorium i współpracy z pokrewnymi instytucjami naukowymi. Dział polowy prowadzony był na 2 polach doświadczalnych: w Berezweczu (powiat dziśnieński - obszar 60 ha) i w Łazdunach (powiat wołożyński - obszar 25 ha). Opiekę naukową nad Stacją roztaczało specjalne Kuratorium, w skład, którego wchodzili naukowcy z wyższych uczelni oraz przedstawiciele organizacji społecznych, samorządowych i gospodarczych. Już w 1936 r. wprowadzone zostały do rejestru następujące oryginalne odmiany lnu: LCSD I i LCSD II, a w latach następnych LCSD 27 i LCSD 210. Odmiany te stanowiły cenny materiał siewny i decydowały o poziomie planowania lnu i jakości włókna. Znacznym osiągnięciem placówki było także wprowadzenie Norm Standaryzacyjnych dla włókna lnianego. Stacja przygotowywała do pracy również specjalistów włókienników kształconych w niezbędnych kierunkach oraz na różnych poziomach. LCSD wraz z Towarzystwem Lniarskim przy współpracy specjalistów wydawało Przegląd Lniarski.

Druga wojna światowa przerwała działanie LCSD. Pracownie uległy dewastacji. Prof. Jagminowi udało się jednak uratować i przechować, a następnie przewieźć do Poznania (gdzie został gościnnie przyjęty przez Alma Mater Posnaniensis) materiały hodowlane, niezbędne do uruchomienia dalszych prac. Uchwała Komitetu Ekonomicznego Rady Ministrów z dnia 16 listopada 1945 r. reaktywowała Lniarsko-Konopną Centralną Stację Doświadczalną w Poznaniu przy ul. Wojska Polskiego 71.

Kontynuatorami działań prof. Dr Janusz Jagmina byli kolejni dyrektorzy LKCSD oraz pracownicy naukowi placówki, a mianowicie: K. Pietraszkiewicz, B. Tumalewicz, S. Dorabiała, A. Skoczylas, S. Poczobutt-Odlanicki, Włodzimierz Kilanowski, Alfred Frąckowiak. W styczniu 1951 r. LKCSD podporządkowano Ministrowi Przemysłu Lekkiego, a od stycznia 1952 r. powołano Instytut Przemysłu Włókien Łykowych. Zgodnie z zatwierdzonym statutem kierunki jego działania obejmowały inicjowanie i realizację prac naukowo-rozwojowych, związanych z pozyskiwaniem włókien łykowych oraz kierunków jego wykorzystania.

Uchwała Rady Ministrów z dnia 12.01.1972 r. rozszerzyła zakres działania Instytutu Przemysłu Włókien Łykowych na zagadnienia wełnoznawstwa i jedwabnictwa. Potwierdzono w ten sposób pogląd przemawiający za integracją zagadnień włókien naturalnych oraz rozwojem bazy surowcowej dla polskiego włókiennictwa. Wyrazem  tego stwierdzenia był zapis w w/w uchwale podkreślający międzyresortowy charakter powołanego Instytutu.

W dniu 20 lipca 1992 roku na wniosek Rady Naukowej zmieniono nazwę IKWN na Instytut Włókien Naturalnych oraz zatwierdzono nowy Statut. Stosownym zarządzeniem Ministra uzupełniło przedmiot i zakres działania Instytutu o możliwość podejmowania działalności usługowej i gospodarczej na potrzeby kraju i eksportu w zakresie objętym przedmiotem działania Instytutu.

W związku z polityką zmierzającą do konsolidacji jednostek naukowo-badawczych, w roku 2002 do struktury Instytutu włączono dotychczasowy Centralny Ośrodek Badawczo-Rozwojowy Przetwórstwa Lnu w Żyrardowie, który po restrukturyzacji przemianowano na Oddział Przędzalnictwa, Tkactwa i Wykończalnictwa.

Dyrektorem Instytutu Włókien Naturalnych w latach 1987 - 2008 był prof. dr Ryszard Kozłowski. Jego Zastępcą do spraw naukowo-badawczych w latach 1996 - 2008  był prof. dr hab. Henryk Burczyk.

Zgodnie z zapisem Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 19 grudnia 2008 r. (Dz. U. nr 235, poz.1604) z dniem 01.01.2009 roku Instytut Włókien Naturalnych (IWN) oraz Instytut Roślin i Przetworów Zielarskich (IRiPZ) zostały połączone tworząc nową jednostkę o nazwie Instytut Włókien Naturalnych i Roślin Zielarskich (IWNiRZ). Jednocześnie powołano Prof. dr hab Grzegorza Spychalskiego jako Kierownika oraz dr Marię Władykę-Przybylak jako Zastępcę Kierownika Instytutu Włókien Naturalnych i Roślin Zielarskich (IWNiRZ).

W dniu 29 czerwca 2009 r. prof. dr hab. Grzegorz Spychalski został powołany na funkcję Dyrektora IWNiRZ. W dniu 1 lipca 2009 r. dr inż. Maria Władyka-Przybylak została powołana na funkcję Zastępcy Dyrektora ds Naukowych IWNiRZ.

 

Strona główna         O nas        Polityka Jakości        Oferta        Projekty R&D        Aktualności        Kontakt
LOGO Instytutu Włókien Naturalnych i Roślin Zielarskich

Instytutu Włókien Naturalnych
i Roślin Zielarskich
Centrum Badawczo Rozwojowe Farmakoanaliz Roślin Leczniczych
Instytut Włókien Naturalnych i Roślin Zielarskich ul. Karola Libelta 27 61-707 Poznań
Usługi laboratoryjne, opiniowanie suplementów diety, ocena dokumentacji środków
ochrony roślin, raporty eksperta dotyczące rejestracji produktów leczniczych,
komórki macierzyste, konferencje naukowe, kursy i szkolenia...
Realizacja: Dpl Agency